Door inkoopjournalist drs. Freek Andriesse

Directeur Rabobank concerninkoop Erik de Bruine werd door jury en vakgenoten verkozen tot de CPO van het jaar 2007. De allereerste Young Talent Award ging naar Rinke Meijer van inkoopadviesbureau Significant.

Toeval bestaat niet, wordt wel beweerd, en misschien is dat in het geval van De Bruine inderdaad zo, getuige zijn inkoopmotto Nulla Tenaci Invia Est Via, oftewel: voor de aanhouders is geen weg onbegaanbaar. De CPO Award is een erkenning voor zijn enorme drive en de indrukwekkende prestaties die hij in betrekkelijk korte tijd neerzette. Toen De Bruine in 2005 in het inkoopvak begon, had hij een kleine kwart eeuw ervaring in human resources management. In zijn laatste functie in dit métier werkte hij exclusief voor de businesstop 150 van de Rabobank. De contacten met het executive en senior kader komen hem later goed van pas. Als hij voor inkoop wordt gevraagd was zijn eerste gedachte dat er op dit vlak bij de Rabobank nog een wereld te winnen was. De operationele inkoop was met de bekende RaboShop weliswaar goed op orde, maar van een goede aanlijning met de interne klant was nauwelijks sprake. ‘Het draaide om onderhandelen en contracteren en de inkoop vond zeer versnipperd plaats’, zegt De Bruine.

In een dikke twee jaar wist de nieuwe CPO (50 medewerkers, een kleine twee miljard euro inkoopspend) van Rabobank een revolutie in inkoop te bewerkstelligen naar business alignment waarbij toegevoegde waarde het centrale thema is. ‘En nu dus van backroom naar boardroom? ’, was de vraag van dagvoorzitter Jort Kelder die op de bekende soepele en gevatte manier (‘mij is gevraagd scherp te zijn, zonder af te zeiken’) de dag aan elkaar sprak. ‘Geen kans’, antwoordde De Bruine. ‘En dat wil ik ook niet. We hebben inkoop bij de business gebracht, daar draait het om.’ Met andere woorden: De Bruine heeft laten zien dat je als inkoop invloedrijk kunt zijn, ook als je niet in de Raad van Bestuur zit. Een bescheiden leider.

Aanzuigende werking
‘Invloedrijke inkoop’ was het thema van de CPO-verkiezing 2007. Deze verkiezing, die door adviesorganisatie Alfa Delta Compendium en de Nederlandse Vereniging voor Inkoopmanagement (NEVI) wordt georganiseerd, werd dit jaar voor de derde keer op rij gehouden. ‘En het gaat goed’, constateerde juryvoorzitter en emeritus hoogleraar Arno de Schepper. Al na korte tijd moest de inschrijving worden gesloten. Misschien dat volgend jaar naar een grotere zaal moet worden omgezien.

De CPO Award is een belangrijk middel om het inkoopvak te promoten, maar wat merkt de CPO van het jaar er zelf van? Willem van Oppen die vorig jaar die eer te beurt viel en daarom de award aan De Bruine mocht overhandigen, wist naar eigen zeggen ‘niet wat hem overkwam’. Natuurlijk allereerst de vele reacties uit de eigen organisatie (van Raad van Bestuur tot de eigen medewerkers), maar ook buiten de eigen muren is de CPO van het jaar heel zichtbaar. ‘Je krijgt niet alleen veel verzoeken om voordrachten te geven, maar de award heeft ook een aanzuigende werking op het jonge inkooptalent’, aldus Van Oppen. Dat is mooi meegenomen, want het vinden van goede mensen is een bottle neck voor het zich snel ontwikkelende inkoopvakgebied.

Primeur: Young Talent Award
Nieuw dit jaar is de toekenning van de Young Talent Award, de prijs voor het meest veelbelovende jonge inkooptalent. Naar Rinke Meijer, consultant bij inkoopadviesbureau Significant, ging de eer die prijs voor de eerste keer in ontvangst te mogen nemen. Hij was er zichtbaar van onder de indruk en kreeg van juryvoorzitter Mirjam Kibbeling (inkoopwetenschapper en lid NEVI Young Purchasing Professionals) een cheque van 2.500 euro die kan worden besteed aan de eigen ontwikkeling. ‘Heb je zoveel kwaliteiten, moet je toch een cursus doen’, concludeerde Jort Kelder.

Een heel belangrijk beoordelingscriterium vond de jury van de Young Talent Award of het jonge talent de drive, passie, visie en energie heeft om dingen aan het rollen te krijgen. De omvang van de spend vind men veel minder belangrijk. Meijer heeft die zaken in huis en heeft daarnaast ‘een bovengemiddeld expertiseniveau, een grote gedrevenheid om die kennis ook uit te dragen en is een innovator op inkoopgebied die nieuwe domeinen weet te betreden’, aldus de jury. Naast Meijer waren verder genomineerd: Edwin Bijlsma (Emeritor), Jelle Job van Bergen Bravenboer (Siemens), Peggy Corstens (KPN), Peter van Dongen (Yacht), Remko van Hoek (Nuon), Jan Maas (Transavia), Hans Togtema (Rabobank) en Erik Verholen (Philips). Van deze jonge talenten gaan we ongetwijfeld nog veel horen.

Hoog niveau
Waren er vorig jaar acht mensen genomineerd, dit jaar was de verkiezing teruggebracht tot zes kandidaten. Dat is weliswaar een verbetering, maar jammer dat er in tegenstelling tot het voorgaande jaar geen vrouwelijke CPO’s en topinkopers uit de overheidssector waren genomineerd. Dat laat onverlet dat het niveau ook dit jaar hoog was.

Directeur corporate purchasing Rob Beukeboom van energiegigant Nuon kreeg het in korte tijd voor elkaar om inkoop van een nog maar nauwelijks herkende functie als een erkende functie met toegevoegde waarde op de kaart te krijgen. Daarmee onderstreept hij zijn persoonlijke lijfspreuk execution, get it done: ‘we weten in het inkoopvak goed wat er moet gebeuren. Wat echter ontbreekt, is een uitvoeringsstrategie en de skills om die strategie daadwerkelijk ten uitvoer te brengen’, meent Beukeboom.

Nadat een poging tot centralisatie van de inkoop was mislukt, bouwde de door de wol geverfde inkoopdirecteur Cris Bijker van de multinationale technische dienstverlener Imtech een besturingsmodel waarin het draait om inkoopcoördinatie. Zijn uiterst compact organisatie is daarin met verve geslaagd: een compacte inkooporganisatie met maximale (internationale) coördinatie.

Grensverleggend
Director procurement Benelux Hans Mak van de expresgigant DHL bouwde van de grond af een inkooporganisatie, creëerde een glashelder inzicht in de sterk versnipperde spend en haalde de banden met de business aan. Niet alleen steeg het inkoopaandeel aanzienlijk, ook werden tientallen miljoenen euro’s bespaard.

Directeur group procurement Delta Lloyd en angry young man John Tros is met zijn 37 jaar de jongste van de genomineerden. Hij behoort tot de voorhoede van inkooppioniers in de financiële dienstverlening. Ze hebben niet alleen grote haast, maar gaan ook voor het creëren van waarde voor de business. Tros is in zijn sector grensverleggend in het aangaan van nauwe samenwerking met toeleveranciers om de eindklant beter van dienst te kunnen zijn.

Inkoop stond bij defensieconcern Thales Nederland al geruime tijd heel stevig op de kaart. Met de introductie van multidisciplinaire inkoopteams en de functie van product purchasing manager vergroot inkoopdirecteur Wijnand Weerdenburg de toegevoegde waarde van inkoop verder.
 

Calimero versus Barbapappa
Een gemeenschappelijke deler van alle zes genomineerden is niet alleen dat ze in de praktijk laten zien wat leiderschap in inkoop is, maar ook inhoud geven aan invloedrijke inkoop omdat de focus primair ligt op het creëren van waarde voor de business. Dat thema werd uitgewerkt door zowel key note speaker Robert van Ballegooijen, COO van het multinationale zuivelconcern Friesland Foods, als door hoogleraar Sicco Santema. Van Ballegooijen gaf scherp aan hoe groot het belang is van inkoop voor Friesland Foods. Dat blijkt niet alleen uit de omvang van de spend (1,7 miljard euro), maar ook uit het feit dat de besparingen die de afgelopen jaren aanzienlijk groter zijn dan de nettowinst (die op een goed niveau ligt). Toch is het besparen op de inkoop niet het centrale inkoopthema. Dat is waardecreatie. Topkwaliteit, voedselveiligheid en duurzaamheid zijn samen met het beschikbaar krijgen van voldoende melk (er is inmiddels een schaarste aan het basisproduct ontstaan) essentieel. Dat betekent dat strategische keuzes moeten worden gemaakt, met name ten aanzien van het bewerkstelligen van ketenintegratie.

Santema sloot naadloos bij het waardethema aan met een paar rake observaties. Want als inkoop en verkoop samen zo mooi naar waardecreatie streven, dan is toch het begrijpen van elkaars werelden wel een vereiste. In de marketingbijbel van Kotler staat echter nauwelijks wat over inkoop te lezen en in Van Weele’s standaardwerk over inkoop weer praktisch niets over verkoop en marketing. Een andere waarneming is dat transactioneel inkopen eigenlijk waarde vernietigt omdat de inkoper denkt meer verstand te hebben van het in te kopen product dan de leverancier. Funest voor het creëren van waarde is ook het alom bekende Calimerogedrag (‘zij zijn groot en ik is klein, en dat is nier eerlijk’). Het ware beter Barbapappa als voorbeeld te hanteren: hij begint niet op voorhand te piepen, maar past zich aan de omgeving aan voordat hij in actie komt. ‘Het aardige is gelukkig weer wel, dat Calimero veel piept, maar uiteindelijk altijd wint’, aldus Santema.

Artikelen over de CPO-dag 2007:

Facto Magazine: aankondiging CPO-dag 2007 - download
Deal!: Aankondiging CPO-dag 2007 - download
Deal!: Column Freek Andriesse - download
Inkopers-Café: Geen overheid en vrouwen bij nominaties - openen
Deal!: Bekendmaking genomineerden - download
Deal!: Interview: 'Er zitten echt goed inkoopbazen bij' - download
FEM Business: 'Inkopen is verkopen' - download
Facto Magazine: Verslag CPO-dag 2007 - download
Deal!: Erik de Bruine is CPO van het jaar 2007 - download
Inkopers-Café: CPO-dag: samenwerking en waarde scheppen - openen
Link magazine: Erik de Bruine CPO van het jaar - openen
Inkoper-Café:  Erik de Bruine nieuw baasje van CPO award - openen
Management Team: Verslag van de dag - download
YPP.nl: Reactie Rinke Meyer op winnen Young Talent Award - openen

Presentaties:
- Robert van Ballegooijen (Friesland Foods) - De invloed van inkoop [download]
- Erik de Bruine - Rabobank [download] (PDF, 1245 kb)
- Hans Mak - DHL [download] (PDF, 388 kb)
- John Tros - Delta Lloyd Groep [download] (PDF, 303 kb)
- Cris Bijker - Imtech [download] (PDF, 1575 kb)
- Wijnand Weerdenburg - Thales [download] (PDF, 787 kb)
- Rob Beukeboom - Nuon [download] (PDF, 1782 kb)
- Willem van Oppen: CPO van het jaar 2006 (KPN) - presentatie en uitreiking CPO Award 2007 [download] (PDF, 1065 kb)